Φυτὸν οὐράνιον

Τὸ δὲ δὴ πε­ρὶ τοῦ κυ­ρι­ω­τά­του παρ’ ἡμῖν ψυ­χῆς εἴ­δους δι­α­νο­εῖ­σθαι δεῖ τῇ­δε, ὡς ἄρα αὐ­τὸ δαί­μο­να θε­ὸς ἑκά­στῳ δέ­δω­κεν, τοῦ­το ὃ δή φα­μεν οἰ­κεῖν μὲν ἡμῶν ἐπ’ ἄκρῳ τῷ σώ­μα­τι, πρὸς δὲ τὴν ἐν οὐ­ρα­νῷ συγ­γέ­νει­αν ἀπὸ γῆς ἡμᾶς αἴ­ρειν ὡς ὄν­τας φυ­τὸν οὐκ ἔγ­γει­ον ἀλ­λὰ οὐ­ρά­νι­ον, ὀρ­θό­τα­τα λέ­γον­τες· ἐκεῖ­θεν γάρ, ὅθεν ἡ πρώ­τη τῆς ψυ­χῆς γέ­νε­σις ἔφυ, τὸ θεῖ­ον τὴν κε­φα­λὴν καὶ ῥί­ζαν ἡμῶν ἀνα­κρε­μαν­νὺν ὀρ­θοῖ πᾶν τὸ σῶ­μα. τῷ μὲν οὖν πε­ρὶ τὰς ἐπι­θυ­μί­ας ἢ πε­ρὶ φι­λο­νι­κί­ας τε­τευ­τα­κό­τι καὶ ταῦ­τα δι­α­πο­νοῦν­τι σφό­δρα πάν­τα τὰ δό­γμα­τα ἀνάγ­κη θνη­τὰ ἐγ­γε­γο­νέ­ναι, καὶ παν­τά­πα­σιν καθ’ ὅσον μά­λι­στα δυ­να­τὸν θνη­τῷ γί­γνε­σθαι, τού­του μη­δὲ σμι­κρὸν ἐλ­λεί­πειν, ἅτε τὸ τοι­οῦ­τον ηὐ­ξη­κό­τι· τῷ δὲ πε­ρὶ φι­λο­μα­θί­αν καὶ πε­ρὶ τὰς ἀλη­θεῖς φρο­νή­σεις ἐσ­που­δα­κό­τι καὶ ταῦ­τα μά­λι­στα τῶν αὑ­τοῦ γε­γυ­μνα­σμέ­νῳ φρο­νεῖν μὲν ἀθά­να­τα καὶ θεῖα, ἄν­περ ἀλη­θεί­ας ἐφά­πτη­ται, πᾶ­σα ἀνάγ­κη που «Cum hic eī cō­nā­tus frū­strā fuis­set, aliā frau­de ho­mi­nem ado­lēscen­tem et in­cau­tum ag­gre­di­tur. Eum sol­li­cat ut, dum ute­rum fer­ret, ali­quam ē mag­nā cō­piā ado­lēscen­tu­lam dē­li­ge­ret cuius in­te­reā cōnsuē­tū­di­ne ūte­rē­tur. Stu­di­um suum et ope­ram pol­li­cē­tur, vae­ni­am fac­tī spon­det. Co­mi­tis Mo­rā­viī ux­ō­rem osten­dit, nōn quod lēc­tis­si­mam foe­mi­nam max­i­mē op­por­tū­nam flā­gi­tiō pu­tā­ret, sed trēs ini­mī­cōs ūna ope­ra vo­lē­bat ul­cīscī, rē­gem, co­mi­tem, eius ux­ō­re, et lo­cum dī­vor­tiō ac­quī­re­re, ut vacuum Bothue­līō tha­la­mum re­lin­que­ret. Par­tū lī­be­rā­ta, et­sī ali­ōs om­nēs sa­tis cō­mi­ter ac­ci­pi­ē­bat, quo­ti­ēs rē­gem vī­sen­dī cau­sā ades­se nun­ci­ē­bā­tur, et ip­sa et co­mi­tēs vul­tum ser­mō­nem­que ita ef­fin­gē­bant, ut ni­hil ma­gis ti­mē­re vi­dē­ren­tur quam nē rēx nōn in­tel­li­ge­ret sē eīs fastī­diō ad­ven­tum, cōn­spec­tum­que eius om­ni­bus in­grā­tum es­se. Con­trā vē­rō Bothue­li­us ūnus om­nia po­te­rat: ūnus cōn­si­li­īs, ūnus ne­gō­ti­īs om­ni­bus prae­e­rat. Ade­ō­que rē­gī­na suī er­gā il­lum ani­mī prō­pēn­si­ō­nem ab om­ni­bus in­tel­li­gī vo­lē­bat, ut sī quid ab eā im­pe­tran­dum fo­ret, nē­mō ni­si per eum im­pe­trā­ret. Adeō ti­mē­bat, nē ob­scū­rus er­gā eum fa­vor es­set.»... καθ’ ὅσον δ’ αὖ με­τα­σχεῖν ἀν­θρω­πί­νῃ φύ­σει ἀθα­να­σί­ας ἐν­δέ­χε­ται, τού­του μη­δὲν μέ­ρος ἀπο­λεί­πειν, ἅτε δὲ ἀεὶ θε­ρα­πεύ­ον­τα τὸ θεῖ­ον ἔχον­τά τε αὐ­τὸν εὖ κε­κο­σμη­μέ­νον τὸν δαί­μο­να σύν­οι­κον ἑαυ­τῷ, δι­α­φε­ρόν­τως εὐ­δαί­μο­να εἶ­ναι.

«θε­ρα­πεία δὲ δὴ παν­τὶ παν­τὸς μία, τὰς οἰ­κεί­ας ἑκά­στῳ τρο­φὰς καὶ κι­νή­σεις ἀπο­δι­δό­ναι. τῷ δ’ ἐν ἡμῖν θείῳ συγ­γε­νεῖς εἰ­σιν κι­νή­σεις αἱ τοῦ παν­τὸς δι­α­νο­ή­σεις καὶ πε­ρι­φο­ραί· ταύ­ταις δὴ συν­ε­πό­με­νον ἕκα­στον δεῖ, τὰς πε­ρὶ τὴν γέ­νε­σιν ἐν τῇ κε­φα­λῇ δι­ε­φθαρ­μέ­νας ἡμῶν πε­ρι­ό­δους ἐξ­ορ­θοῦν­τα διὰ τὸ κα­τα­μαν­θά­νειν τὰς τοῦ παν­τὸς ἁρ­μο­νί­ας τε καὶ πε­ρι­φο­ράς, τῷ κα­τα­νο­ου­μέ­νῳ τὸ κα­τα­νο­οῦν ἐξ­ο­μοι­ῶ­σαι κα­τὰ τὴν ἀρ­χαί­αν φύ­σιν, ὁμοι­ώ­σαν­τα δὲ τέ­λος ἔχειν τοῦ προ­τε­θέν­τος ἀν­θρώ­ποις ὑπὸ θε­ῶν ἀρί­στου βί­ου πρός τε τὸν πα­ρόν­τα καὶ τὸν ἔπει­τα χρό­νον.»

Ὅτε δὴ τοῦ­το ὁ ἔρως ἐστὶν ἀεί, ἦ δ’ ἥ, τῶν τί­να τρό­πον δι­ω­κόν­των αὐ­τὸ καὶ ἐν τί­νι πρά­ξει ἡ σπου­δὴ καὶ ἡ σύν­τα­σις ἔρως ἂν κα­λοῖ­το; τί τοῦ­το τυγ­χά­νει ὂν τὸ ἔρ­γον; ἔχεις εἰ­πεῖν; Οὐ μεν­τἂν σέ, ἔφην ἐγώ, ὦ Δι­ο­τί­μα, ἐθαύ­μα­ζον ἐπὶ σο­φίᾳ καὶ ἐφοί­των πα­ρὰ σὲ αὐ­τὰ ταῦ­τα μα­θη­σό­με­νος. Ἀλ­λὰ ἐγώ σοι, ἔφη, ἐρῶ. ἔστι γὰρ τοῦ­το τό­κος ἐν κα­λῷ καὶ κα­τὰ τὸ σῶ­μα καὶ κα­τὰ τὴν ψυ­χήν. Μαν­τεί­ας, ἦν δ’ ἐγώ, δεῖ­ται ὅτι πο­τε λέ­γεις, καὶ οὐ μαν­θά­νω... Ἀλλ’ ἐγώ, ἦ δ’ ἥ, σα­φέ­στε­ρον ἐρῶ. Κυ­οῦ­σιν γάρ, ἔφη, ὦ Σώ­κρα­τες, πάν­τες ἄν­θρω­ποι καὶ κα­τὰ τὸ σῶ­μα καὶ κα­τὰ τὴν ψυ­χήν, καὶ ἐπει­δὰν ἔν τι­νι ἡλι­κίᾳ γέ­νων­ται, τί­κτειν ἐπι­θυ­μεῖ ἡμῶν ἡ φύ­σις. τί­κτειν δὲ ἐν μὲν αἰ­σχρῷ οὐ δύ­να­ται, ἐν δὲ τῷ κα­λῷ. ἡ γὰρ ἀν­δρὸς καὶ γυ­ναι­κὸς συν­ου­σία τό­κος ἐστίν. ἔστι δὲ τοῦ­το θεῖ­ον τὸ πρᾶ­γμα, καὶ τοῦ­το ἐν θνη­τῷ ὄν­τι τῷ ζῴῳ ἀθά­να­τον ἔν­ε­στιν, ἡ κύ­η­σις καὶ ἡ γέν­νη­σις. τὰ δὲ ἐν τῷ ἀν­αρ­μό­στῳ ἀδύ­να­τον γε­νέ­σθαι. ἀν­άρ­μο­στον δ’ ἐστὶ τὸ αἰ­σχρὸν παν­τὶ τῷ θείῳ, τὸ δὲ κα­λὸν ἁρ­μότ­τον.